Pszczele cuda prosto z ula, czyli co o miodzie wiedzieć trzeba!

Miód znany jest od zarania dziejów. W starożytności uważany był za wielki dar bogów, zesłany na ziemię dla dobra i szczęścia ludzi. Używali go królowie i prości ludzie. Stosowany był jako wspaniały środek przeciwko wielu chorobom.  W średniowiecznej Polsce słynne były miody pitne.  Kojarzony jest z bogactwem i dobrobytem, czego dowodem jest powiedzenie „kraina mlekiem i miodem płynąca”. W naszym kraju bartnictwo jest dość dobrze znane. Według danych z rejestrów prowadzonych przez powiatowych lekarzy weterynarii liczba pszczelarzy w 2013 roku wyniosła aż 55 023 osoby. Miód towarzyszy mi praktycznie codziennie. Zimą pijam go rano razem z dodatkiem imbiru, jesienią dodaję do grzanego wina, a latem słodzę nim domowa lemoniadę cytrynową. A co to właściwie jest miód? Odpowiedź na moje pytanie znalazłam na stronie internetowej Polskiego Związku Pszczelarskiego.

Miód, wg dyrektywy Unii Europejskiej 2001/110EC, jest naturalną słodką substancją wytworzoną przez pszczoły z nektaru roślin lub wydzielin owadów wysysających soki z żywych części roślin, które pszczoły zbierają, przebierają przez łączenie ze specyficznymi substancjami własnymi, składają, odwadniają, gromadzą i pozostawiają do dojrzewania w plastrach.

Nad miodem oraz jego właściwościami ciągle trwają badania, które dostarczają nam nowych wiadomości na jego temat. Ja również postanowiłam dowiedzieć się kilku rzeczy o naszym płynnym złocie. Informacji o nim postanowiłam szukać u źródła, czyli w pasiece. Pasiece nie byle jakiej bo prowadzonej przez ludzi z pasją i miłością do bartnictwa.

Poznajcie Panią Dorotę. Niesamowicie miła, ciepła i sympatyczna kobieta, która to co robi, robi z pasją. Wraz ze swoim tatą już od 17 lat prowadzi pasiekę Jurajski Bartnik liczącą ponad 80 uli, 98 rodzin i około 7 – 8 mln małych, włochatych pszczółek.  Pasieka Pani Doroty to pasieka wędrowna. Przez okres od wiosny  poprzez lato oraz jesień ule rozstawione są po różnych częściach Jury Krakowsko – Częstochowskiej. Dzięki temu w pasiece Pani Doroty dostępne jest od 10 do 12 gatunków miodu.

 

Chcąc jednak mówić o miodzie należy najpierw wiedzieć jak on właściwie powstaje. Proces jego wytwarzania jest kilkuetapowy.

Powstawanie miodu zaczyna się gdy zwiadowczyni zlokalizuje pożytek wraca do ula i informuje pozostałe zbieraczki o kierunku, ilości i jakości pożytku. Zbieraczki pobierają nektar i po powrocie do ula przekazują robotnicom a one wzbogacają nektar swoimi enzymami. Najpierw powstaje nekrop, później przerabiają go, składają w komórkach plastra, odparowują a kiedy jest gotowy zasklepiają cienką powłoką woskową.

Najbardziej znanym podziałem miodów jest podział na nektarowy oraz spadziowy, co nie znaczy, że na tym koniec. Gatunków miodu jest o wiele więcej. Każdy z nich ma inną barwę, smak, zapach i przede wszystkim właściwości. Jeden pomoże na problemy z gardłem, drugi na problemy żołądkowe, a trzeci na serce. Właściwości miodu zależą głównie od tego, z jakich roślin pszczoły zbierały nektar, spadź, a także pyłek kwiatowy. Podczas spotkania z Panią Dorotą, opowiedziała mi co nie co o równych gatunkach miodu. Najbardziej znane miody to:

  • Wielokwiatowy – polecany przy schorzeniach górnych dróg oddechowych, w chorobach alergicznych oraz chorobach serca;
  • Mniszkowy– stosuje się w chorobach wątroby i dróg żółciowych oraz przy niedokrwistości i wyczerpaniu psychofizycznym;
  • Akacjowy– dobry na choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy, zapalenia błon śluzowych ,zaparcia;
  • Gryczany –  zawiera magnez dlatego zalecany jest w diecie antynowotworowej. Ponadto wspomaga układ krążenia, działa wspomagająco na pracę mięśnia sercowego. Można stosować go przy osłabieniu wzroku słuchu i pamięci;
  • Nawłociowy  i wrzosowy –  pomaga na zapalenie dróg moczowych, kamicy nerkowej, prostaty. Zawiera również rutynę czyli stosujemy go przy przeziębieniu .
  • Spadziowy– działa przeciwzapalnie i aseptycznie oraz wykrztuśnie. Zalecany w chorobach oskrzelowych,w stanach zmniejszonej odporności organizmu przy anemii, schorzeniach reumatycznych. Wspomaga pracę układu nerwowego. Bogaty w magnez i żelazo;
  • Lipowy– stosowany w leczeniu ostrych i przewlekłych chorób dróg oddechowych, anginy, zatok oraz zapalenia oskrzeli . Wykazuje działanie przeciw gorączkowe, uspokajające i przeciw skurczowe. Działa jak naturalny antybiotyk.

Aby móc w pełni cieszyć się bogactwem składników odżywczych i właściwościami miodu należy go odpowiednio stosować. Zapytałam więc Pani Doroty jak powinno się stosować miód by móc otrzymać z niego jak najwięcej dobroci.

Na pewno nie dajemy miodu do gorącej wody, czy herbaty. Maksymalna temperatura to 40 stopni Celsjusza.  Najlepszym sposobem jest na noc zalać chłodną przegotowaną wodą łyżkę miodu i wypić ją rano.

Miód możemy kupić wszędzie, nawet w pierwszym lepszym podrzędnym sklepie spożywczym. Ale czy możemy mieć pewność, że to prawdziwy polski miód? A co jeśli to fałszywy, sztuczny miód, który miodem jest tylko z nazwy? Czy istnieje sposób na rozpoznanie tego czy jest on prawdziwy czy też nie? I tak i nie. Fakt faktem bardzo ciężko jest rozpoznać czy miód jest prawdziwy czy też nie. Nie można tego poznać ani po smaku, ani po kolorze z uwagi na szeroką paletę barw i smaków miodu uwarunkowanych źródłem pochodzenia zebranego przez pszczoły nektaru. Można przyjąć zasadę, że jeśli na etykiecie określono datę rozlewu np. lipiec 2007, to każdy miód z tego okresu (z wyłączeniem miodu akacjowego) powinien ulec krystalizacji do września-października. Zatem jeśli po 3 miesiącach od rozlewu miód jest w postaci płynnej, to nie powinniśmy go wstawiać do koszyka.

Oprócz miodu istnieje 6 naturalnych produktów wytwarzanych przez pszczoły, mianowicie: pyłek pszczeli (obnóża), pierzga, wosk, kit pszczeli (propolis), mleczko pszczele oraz jad pszczeli. Każdy z nich ma swoja unikalną kompozycje składników, proces powstawania praz właściwości.

  • Pyłek pszczeli to jeden z najbardziej znanych produktów. Jest to pyłek kwiatowy zebrany i przetransportowany przez pszczoły do ula.  Zidentyfikowano w nim ponad 250 różnych związków chemicznych. Są to: węglowodany, tłuszcze, białka, składniki mineralne, witaminy (A, B1, B2, B3, E, C, B6, PP, P, D, H, B12), kwas foliowy, rutyna oraz olejki eteryczne. Pyłek przybiera swoją barwę w zależności od tego z jakiego kwiatu zostanie zebrany. Może być  zatem biały, żółty, pomarańczowy, szary a nawet  brunatny. Podnosi odporność organizmu, odżywia, uspokaja, pobudza apetyt, reguluje przemianę materii, doprowadza do spadku wagi osób otyłych, zwiększa liczbę czerwonych ciałek krwi oraz zwiększa poziom żelaza w surowicy krwi. Wykazuje właściwości detoksykacyjne. Pyłek eliminuje lub zmniejsza szkodliwe oddziaływanie szeregu czynników chemicznych. Jest skuteczny w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej, szczególnie gdy jest użyty razem z propolisem. Wzmacnia naczynia krwionośne, wzmaga leczenie nadciśnienia, obniża poziom cholesterolu, łagodzi katar sienny i wiele, wiele innych.
  • Drugim dość znanym produktem jest kit pszczeli, zwany inaczej propolisem. Pszczoły pozyskują żywice i olejki eteryczne z pąków liściowych i kwiatowych. Podobnie jak pyłek formują z nich grudki i w tzw. koszyczkach na trzeciej parze odnóży przynoszą do ula (jednak zbieraczki te bardzo trudno zaobserwować). Substancje te mieszają w ulu z woskiem, pyłkiem i własną wydzieliną tworząc pachnącą masę, która służy im do uszczelniania ula, przymocowania luźnych elementów oraz zabezpiecza przed chorobami.   Propolis wykazuje działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne. Stosowany jest przeciwko paradontozie, hamuje rozwój drobnoustrojów i wirusów, wzmacnia działania antybiotyków. Stosowany jest przy oparzeniach, łagodzi świąt i ból po ukąszeniu owadów. Przyspiesza gojenie ran, zapobiega powstawaniu blizn. Stosuje się go przy różnego typu zatruciach.
  • Ostatnim najbardziej znanym pszczelim produktem jest jad pszczeli. Jest to wydzielina gruczołu jadowego pszczoły robotnicy i matki pszczelej. Jad powstaje w gruczołach jadowych mieszczących się w tylnej części odwłoka i gromadzony jest w zbiorniku jadowym. Jad służy do obrony. Skład i ilość produkowanego jadu pszczelego zależy od wieku pszczoły (maksymalnie w 10-15 dniu życia). Jad pszczeli zawiera także feromony alarmowe, które uwalniane w chwili żądlenia przez jedną pszczołę mobilizują inne do żądlenia. Każdy ze składników jadu pszczelego ma silne działanie farmakologiczne. Medycyna ludowa traktowała zawsze jad pszczeli jako naturalny i skuteczny środek leczniczy szczególnie w różnych postaciach reumatyzmu. Leczenie jadem pszczelim polega na żądleniu przez pszczoły w odpowiednich cyklach, a także podawanie jadu w zastrzykach. Leczenie daje świetne wyniki szczególnie w chorobach reumatycznych, ale trzeba je prowadzić pod kontrolą lekarza. Jad pszczeli jest produktem mocno uczulającym.

Czy powinno się stosować miód? Zdecydowanie tak! Nie trzeba trzymać się kurczowo jednego gatunku. Po to Matka Natura dała nam go w takich ilościach, że grzechem byłoby pozostanie tylko przy jednym. Zwłaszcza teraz kiedy rozpoczął się sezon jesienno – zimowy na pewno będzie on niezastąpionym sprzymierzeńcem w walce z wszelkimi infekcjami, bakteriami i wirusami. Jeśli dalej zastanawiacie się na tym czy zamienić cukier miodem poniżej dodaję grafikę, która na pewno Was do tego przekona 🙂

Ważne jest by kupować go z zaufanego źródła, ponieważ wtedy mamy pewność, że to co spożywamy jest zdrowe i naturalne. A zatem nie ma na co czekać, jesień nas nie szczędzi więc słoiki w dłoń!

Wpis został opracowany na m.in. na podstawie informacji znajdujących się na stronie Polskiego Związku Pszczelarskiego.

 

 

 

 

 

Written by

2 comments / Add your comment below

Dodaj komentarz